Wspomóż nas
Wspomóż nas
Kontakt: tel. 12 378 43 58 , kom. 606 837 302

e-mail: biuro@farma.org.pl
Wolontariat
Co to jest wolontariat?

Jeżeli chcesz dołączyć do grona naszych wolontariuszy, zapraszamy Cię do lektury tego przewodnika. Poprowadzimy Cię drogą, która pomoże Ci zrozumieć podstawowe pojęcia, w przystępny sposób poznać zasadnicze przepisy prawa dotyczące wolontariatu.

Przed podjęciem tej aktywności, warto wiedzieć, czym jest wolontariat. Każdy ma swoje pojęcie o wolontariacie – jednym kojarzy się z towarzyszeniem chorym, niepełnosprawnym, rehabilitacją, opieką nad dziećmi w domach dziecka, szpitalach. Dla innych wolontariat to zbiórki pieniędzy, żywności, bezpłatne porady prawne, tłumaczenia. Każdy buduje swoje skojarzenia dotyczące wolontariatu na bazie wcześniejszych doświadczeń. Warto to pojęcie sprowadzić do wspólnego mianownika.

O wolontariacie we współczesnym znaczeniu zaczęto w Polsce mówić od początku lat 90. Powstało wtedy pierwsze w Polsce Centrum Wolontariatu, nastąpiła eksplozja niezależnych inicjatyw obywatelskich, masowo zaczęły powstawać organizacje pozarządowe.
 
Pierwsza definicja „współczesnego” wolontariatu opracowana przez Centrum Wolontariatu w Warszawie brzmiała: wolontariat to bezpłatne, świadome i bezinteresowne działanie na rzecz innych, wykraczające poza związki rodzinno – koleżeńsko – przyjacielskie. Ta definicja nie straciła nic na wartości i jest aktualna także dziś.
 
W „Ustawie o wolontariacie” wolontariat został zdefiniowany bardzo podobnie. Co prawda nie ma wprost mowy o wolontariacie jako zjawisku, a definiowana jest osoba wolontariusza, to w istocie sprowadza się to do tego samego. Według ustawy wolontariusz to osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na rzecz placówek i w zakresie określonym w ustawie.

Decydując się na rozpoczęcie pracy w charakterze wolontariusza, zapewne zadajesz sobie pytanie, czy nadaję się do tej roli. Czy posiadam odpowiednie umiejętności i kwalifikacje, które pomogą mi w tej pracy, czy dysponuję wystarczającą ilością czasu, czy jestem w odpowiednim wieku. Tych wątpliwości jest wiele, a odpowiedź jedna i prosta. Każdy może być wolontariuszem. Warto jednak pamiętać, że nie każdy wszędzie. 
 
Ważne jest, żebyś posiadał odpowiednie predyspozycje, wiedzę, zdolności potrzebne w miejscu, w którym będziesz pomagał. Nie znaczy to, że np. do pracy z dziećmi konieczne jest ukończenie studiów pedagogicznych – w tym przypadku, aby być wolontariuszem należy być komunikatywnym, mieć dobry kontakt z dziećmi, a przede wszystkim lubić je. Przed podjęciem aktywności zastanów się, co chcesz robić jako wolontariusz, w czym możesz być pomocny, jakie są Twoje oczekiwania.

Przepisy ustawy nie określają wykształcenia, statusu majątkowego potencjalnych wolontariuszy, ich predyspozycji. Wolontariuszem może być każdy, ale oczywiście nie każdy wszędzie. Przepisy wskazują na obowiązek posiadania przez wolontariuszy kwalifikacji niezbędnych do wykonywania danych świadczeń oraz spełniania, jeśli takie istnieją, innych warunków wymaganych w określonym miejscu pracy. Mogą to być np. odpowiednie badania lekarskie, ukończone kursy, a nawet wiek.

Pamiętaj, jeśli jesteś niepełnoletni, musisz uzyskać pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych na podjęcie takiej działalności. Jeśli jesteś np. osobą niepełnosprawną, jesteś na emeryturze, pracujesz zawodowo, Ciebie również potrzebujemy. Zawsze jest ktoś, kto czeka na Twoją pomoc, uśmiech, poradę, zawsze jest praca, którą
możesz pomóc wykonać. Ważne, aby zajęcie było dostosowane do Twoich możliwości.

Podejmując pracę jako wolontariusz masz prawo do okresu próbnego. Okres próbny i czas jego trwania powinieneś uzgodnić z koordynatorem. Ten czas to możliwość poznania pracowników, specyfiki placówki, podopiecznych, wymagań w stosunku do Ciebie.
 
Z drugiej strony jest to doskonały okres na zweryfikowanie własnych oczekiwań i słuszności wyboru miejsca pracy, wymagań w stosunku do Ciebie. Jeśli jesteś pewny dokonanego wyboru, czas na trochę biurokracji i sformalizowanie Twojej współpracy z placówką. W tym celu powinieneś zawrzeć umowę o współpracy – „Porozumienie o wykonywaniu świadczeń wolontarystycznych”. Jest ono wymagane przez przepisy Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W porozumieniu określone zostaną m.in. Twoje prawa i obowiązki, zakres i czas wykonywania świadczeń oraz inne kwestie ważne dla Ciebie i placówki z punktu widzenia realizacji zadań, których się podjąłeś.

Z chwilą wejścia w życie Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na korzystających ze świadczeń wolontariuszy nałożony został obowiązek zapewnienia im stosownego ubezpieczenia. Ustawa wskazuje na obowiązek zapewnienia ochotnikowi polisy ubezpieczeniowej od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz określa zasady, według których można (uwaga: ale nie ma obowiązku!) opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Decydując się na wolontariat ważne jest, abyś przestrzegał pewnych zasad, które charakteryzują działalność wolontariuszy.
Zostały one określone w Karcie Etycznej Wolontariusza. Jest to nieformalny kodeks postępowania wolontarystycznego,
wskazujący na reguły i normy, którymi każdy wolontariusz powinien się kierować.

Karta etyczna wolontariusza
  • Będę wypełniać wszystkie zadania związane z przyjętą rolą.
  • Nie będę składać obietnic, których nie jestem w stanie spełnić.
  • W przypadku niemożności wywiązania się ze zobowiązań, poinformuję o tym koordynatora pracy wolontariuszy.
  • Zachowam dyskrecję w sprawach prywatnych, będę unikać zachowań, które mogą być niewłaściwie rozumiane.
  • Będę otwarty na nowe pomysły i sposoby działania.
  • Wykorzystam szansę poznania i nauczenia się nowych rzeczy od innych osób.
  • Nie będę krytykować rzeczy, których nie rozumiem.
  • Będę pytać o rzeczy, których nie rozumiem.
  • Będę działać w zespole.
  • Będę osobą, na której można polegać.
  • Będę pracować lepiej i z większą satysfakcją, wykonując to, czego się ode mnie oczekuje.
  • Będę chętnie uczyć się. Wiem, że nauka jest nieodłączną częścią każdej dobrze wykonanej pracy.
  • Będę uczestniczyć w obowiązkowych spotkaniach.
  • Postaram się być bardzo dobrym wolontariuszem.
Rozpoczęcie pracy w charakterze wolontariusza, nowe miejsce pracy, to wszystko nie musi być łatwe. Zespół, pracownicy, wolontariusze, koordynator, zasady pracy, regulamin, lista obecności, podpisanie porozumienia... Dużo tego, ale nie przejmuj się, dasz sobie radę i przebrniesz przez trudny początek. A przygoda z wolontariatem miło Cię zaskoczy!

Pamiętaj, że zawsze możesz liczyć na pracowników Regionalnego Centrum Wolontariatu w Krakowie, którzy pomogą Ci odnaleźć się w nowej pracy, jak również wskazać ciekawe miejsca aktywności. Jest wiele Centrów na mapie Polski. Możesz je odnaleźć na stronie www.wolontariat.org.pl.


Przyłącz się. Naprawdę warto!


Więcej infromacji znajdziesz w Poradniku prawnym.