"Niektórzy ludzie z autyzmem wiodą życie w ciszy, zamknięci w sobie, inni szaleją, bo rzeczywistość ich przytłacza. (...) Niektórzy ludzie z autyzmem chętnie się śmieją i dużo gadają, inni są raczej rzeczowi i małomówni. Niektórzy ludzie z autyzmem rozpaczają z powodu przygnębiających myśli, inni zasiedlają słoneczną stronę życia.

Życie w autyzmie jest kiepskim przygotowaniem do życia w świecie bez autyzmu. Uprzejmość zastawiła wiele pułapek, w które można wpaść. Ludzie z autyzmem żadnej nie ominą; są w tym mistrzami."

[Axel Brauns Barwne cienie i nietoperze, tł. Izabela Czyżewska-Dyrała. Media Rodzina. s.15]

Autyzm jest to zaburzenie rozwojowe. Pojawia się we wczesnym dzieciństwie, przed upływem 30-36 miesiąca życia. Szacuje się, że występuje u 15-ga dzieci na 10 000 urodzeń, 3-4 razy częściej u chłopców.

Według danych szacunkowych opracowanych przez Autism Europe (2009) autyzmem dotkniętych jest 0,6 % populacji Unii Europejskiej (co stanowi około 5 milionów osób ).

Leczenie polega na wielospecjalistycznej pomocy terapeutycznej i odpowiednio prowadzonej edukacji. Nawet najbardziej zaburzone w rozwoju dziecko jest w stanie wiele się nauczyć i osiągnąć możliwie największy stopień samodzielności.

W wypadku osób dorosłych, ich wynikająca z autyzmu "inność" i trudne zachowania uniemożliwiają im niejednokrotnie samodzielną egzystencję. Wieku z nich nie jest w stanie zaadaptować się do warunków pobytu w państwowych placówkach pomocy społecznej. Dotyczy to zwłaszcza tych dorosłych, którzy w dzieciństwie nie mieli szansy otrzymać fachowej pomocy - ponieważ jeszcze nie istniała.

Organizacja systemu wsparcia dla osób dorosłych z autyzmem jest bardzo ważna, gdyż także dorośli mogą osiągnąć duży stopień samodzielności i prowadzić satysfakcjonujące ich życie.

CHARAKTERYSTYCZNE CECHY AUTYZMU

W sferze społecznej

• Trudności z inicjowaniem i utrzymywaniem kontaktów społecznych.

• Niezwykłe (nietypowe) sposoby wyrażania emocji.

• Trudności z uczeniem się poprzez naśladowanie.

• Problemy z podzielnością uwagi.

• Trudności z przyjęciem punktu widzenia drugiej osoby („teorią umysłu” pozwalającą rozumieć perspektywę drugiego człowieka).

• Trudności z dostosowaniem zachowania do sytuacji.

• Problemy z interpretacją reguł społecznych.

• Problemy z rozumieniem i stosowaniem zwyczajowych zasad towarzyskich.

• Trudności z nawiązywaniem i rozwijaniem wzajemnych relacji w kontaktach społecznych.

• Czasami nietypowe czynniki motywacyjne w relacjach społecznych.

W sferze komunikacji

• Problemy z komunikowaniem własnych potrzeb i z wyrażaniem odmowy.

• Problemy ze zrozumieniem znaczenia komunikacji – możliwości wpływania na rzeczywistość za pomocą języka: „działania za pomocą słów”.

• Trudności ze zrozumieniem informacji werbalnej i pisanej.

• Trudności z uogólnianiem.

• Problemy z rozumieniem, a co za tym idzie stosowaniem (komunikowaniem) pojęć abstrakcyjnych.

• Rozumienie w oparciu o kontekst.

• Niejednolity wzorzec przetwarzania informacji.

• Echolalia (bezpośrednia i odroczona)

• Schematyczne, powtarzalne i „mechaniczne”- oparte np. na brzmieniowych czy (poza kontekstowych) znaczeniowych skojarzeniach zachowania komunikacyjne.

• Specyficzne „pozasłownikowe” („prywatne” – idiosynkratyczne) rozumienie znaczeń słów i zdań.

• Czasem manieryczny sposób mówienia.

• Rozumienie konkretne.

• Ograniczone tematy rozmów (specyficzne i jednostronne zainteresowania).

• Zadawanie dużej liczby pytań.

W sferze zachowań

• Popadanie w stan niepokoju i poczucie zagubienia wywołane zmianami w otoczeniu i codziennych czynnościach.

• Brak elastyczności, sztywne trzymanie się działań rutynowych.

• Skomplikowane rytuały.

• Zachowania przymusowe.

• Ograniczone zainteresowania.

• Problemy z inicjowaniem zajęć.

• Trudności z wypełnieniem wolnego czasu.

W sferze sposobu myślenia

• Niejednolity wzorzec rozwoju.

• Trudności w rozwiązywaniu problemów.

• Koncentrowanie uwagi na szczegółach a nie na pojęciach.

• Trudności w rozróżnianiu relewantnych i nierelewantnych elementów.

• Trudności w rozpoznawaniu, co jest abstrakcją a co konkretem.

• Problemy z przeniesieniem.

• Problemy z organizowaniem i szeregowaniem.

• Problemy z generalizowaniem.

• Trudności ze zrozumieniem pojęcia czasu.

• Trudności z podejmowaniem decyzji/dokonywaniem wyborów.

• Odmienna motywacja.

• Odmienny styl uczenia się.

W sferze czuciowej

• Niejednolity sposób przetwarzania informacji czuciowej (sensorycznej).

• Nadmierne pobudzenie.

• Łatwość rozproszenia uwagi.

• Zbyt mała lub nadmierna wrażliwość.

• Problemy z modulowaniem dopływu bodźców sensorycznych.