Wspomóż nas
Wspomóż nas
Kontakt: tel. 12 378 43 58 , kom. 606 837 302

e-mail: biuro@farma.org.pl
Autyzm
"Niektórzy ludzie z autyzmem wiodą życie w ciszy, zamknięci w sobie, inni szaleją, bo rzeczywistość ich przytłacza. (...) Niektórzy ludzie z autyzmem chętnie się śmieją i dużo gadają, inni są raczej rzeczowi i małomówni. Niektórzy ludzie z autyzmem rozpaczają z powodu przygnębiających myśli, inni zasiedlają słoneczną stronę życia.
Życie w autyzmie jest kiepskim przygotowaniem do życia w świecie bez autyzmu. Uprzejmość zastawiła wiele pułapek, w które można wpaść. Ludzie z autyzmem żadnej nie ominą; są w tym mistrzami."
[Axel Brauns Barwne cienie i nietoperze, tł. Izabela Czyżewska-Dyrała. Media Rodzina. s.15]
 
Autyzm jest to zaburzenie rozwojowe. Pojawia się we wczesnym dzieciństwie, przed upływem 30-36 miesiąca życia. Szacuje się, że występuje u 15-ga dzieci na 10 000 urodzeń, 3-4 razy częściej u chłopców.
 
Według danych szacunkowych opracowanych przez Autism Europe (2009) autyzmem dotkniętych jest 0,6 % populacji Unii Europejskiej (co stanowi około 5 milionów osób ).
Leczenie polega na wielospecjalistycznej pomocy terapeutycznej i odpowiednio prowadzonej edukacji. Nawet najbardziej zaburzone w rozwoju dziecko jest w stanie wiele się nauczyć i osiągnąć możliwie największy stopień samodzielności.

W wypadku osób dorosłych, ich wynikająca z autyzmu "inność" i trudne zachowania uniemożliwiają im niejednokrotnie samodzielną egzystencję. Wieku z nich nie jest w stanie zaadaptować się do warunków pobytu w państwowych placówkach pomocy społecznej. Dotyczy to zwłaszcza tych dorosłych, którzy w dzieciństwie nie mieli szansy otrzymać fachowej pomocy - ponieważ jeszcze nie istniała.

Organizacja systemu wsparcia dla osób dorosłych z autyzmem jest bardzo ważna, gdyż także dorośli mogą osiągnąć duży stopień samodzielności i prowadzić satysfakcjonujące ich życie.
 
CHARAKTERYSTYCZNE CECHY AUTYZMU

W sferze społecznej
  • Trudności z inicjowaniem i utrzymywaniem kontaktów społecznych.
  • Niezwykłe (nietypowe) sposoby wyrażania emocji.
  • Trudności z uczeniem się poprzez naśladowanie.
  • Problemy z podzielnością uwagi.
  • Trudności z przyjęciem punktu widzenia drugiej osoby („teorią umysłu” pozwalającą rozumieć perspektywę drugiego człowieka).
  • Trudności z dostosowaniem zachowania do sytuacji.
  • Problemy z interpretacją reguł społecznych.
  • Problemy z rozumieniem i stosowaniem zwyczajowych zasad towarzyskich.
  • Trudności z nawiązywaniem i rozwijaniem wzajemnych relacji w kontaktach społecznych.
  • Czasami nietypowe czynniki motywacyjne w relacjach społecznych.
W sferze komunikacji
  • Problemy z komunikowaniem własnych potrzeb i z wyrażaniem odmowy.
  • Problemy ze zrozumieniem znaczenia komunikacji – możliwości wpływania na rzeczywistość za pomocą języka: „działania za pomocą słów”.
  • Trudności ze zrozumieniem informacji werbalnej i pisanej.
  • Trudności z uogólnianiem.
  • Problemy z rozumieniem, a co za tym idzie stosowaniem (komunikowaniem) pojęć abstrakcyjnych.
  • Rozumienie w oparciu o kontekst.
  • Niejednolity wzorzec przetwarzania informacji.
  • Echolalia (bezpośrednia i odroczona)
  • Schematyczne, powtarzalne i „mechaniczne”- oparte np. na brzmieniowych czy (poza kontekstowych) znaczeniowych skojarzeniach zachowania komunikacyjne.
  • Specyficzne „pozasłownikowe” („prywatne” – idiosynkratyczne) rozumienie znaczeń słów i zdań.
  • Czasem manieryczny sposób mówienia.
  • Rozumienie konkretne.
  • Ograniczone tematy rozmów (specyficzne i jednostronne zainteresowania).
  • Zadawanie dużej liczby pytań.
W sferze zachowań
  • Popadanie w stan niepokoju i poczucie zagubienia wywołane zmianami w otoczeniu i codziennych czynnościach.
  • Brak elastyczności, sztywne trzymanie się działań rutynowych.
  • Skomplikowane rytuały.
  • Zachowania przymusowe.
  • Ograniczone zainteresowania.
  • Problemy z inicjowaniem zajęć.
  • Trudności z wypełnieniem wolnego czasu.
W sferze sposobu myślenia
  • Niejednolity wzorzec rozwoju.
  • Trudności w rozwiązywaniu problemów.
  • Koncentrowanie uwagi na szczegółach a nie na pojęciach.
  • Trudności w rozróżnianiu relewantnych i nierelewantnych elementów.
  • Trudności w rozpoznawaniu, co jest abstrakcją a co konkretem.
  • Problemy z przeniesieniem.
  • Problemy z organizowaniem i szeregowaniem.
  • Problemy z generalizowaniem.
  • Trudności ze zrozumieniem pojęcia czasu.
  • Trudności z podejmowaniem decyzji/dokonywaniem wyborów.
  • Odmienna motywacja.
  • Odmienny styl uczenia się.
W sferze czuciowej
  • Niejednolity sposób przetwarzania informacji czuciowej (sensorycznej).
  • Nadmierne pobudzenie.
  • Łatwość rozproszenia uwagi.
  • Zbyt mała lub nadmierna wrażliwość.
Problemy z modulowaniem dopływu bodźców sensorycznych.

 


Kryteria autyzmu wg klasyfikacji ICD - 10
 

Według klasyfikacji ICD-10 kryteria diagnostyczne przedstawiają się w ten sposób:

Nieprawidłowy lub upośledzony rozwój wyraźnie widoczny przed 3 rokiem życia w co najmniej jednym z następujących obszarów:

  • rozumienie i ekspresja językowa używane w społecznym porozumiewaniu się,
  • rozwój wybiórczego przywiązania społecznego lub wzajemnych kontaktów społecznych,
  • funkcjonalna lub symboliczna zabawa.
W sumie co najmniej sześć objawów spośród wymienionych w punktach (1), (2) i (3), przy czym co najmniej dwa z nich z punktu (1) i po co najmniej jednym z punktów (2) i (3):
  • Jakościowe nieprawidłowości wzajemnych interakcji społecznych przejawiane co najmniej w dwóch z następujących obszarów:
  •  niedostateczne wykorzystanie kontaktu wzrokowego, wyrazu twarzy, postaw ciała i gestów do odpowiedniego regulowania interakcji społecznych,
  • niedostateczny (odpowiednio do wieku umysłowego i mimo licznych okazji) rozwój związków rówieśniczych obejmujących wzajemnie podzielane zainteresowania, czynności i emocje,
  • brak odwzajemniania społeczno-emocjonalnego, przejawiający się upośledzeniem lub odmiennością reagowania na emocje innych osób, albo brak modulacji zachowania odpowiedniej do społecznego kontekstu, albo słaba integracja zachowań społecznych, emocjonalnych i komunikacyjnych,
  • brak spontanicznej potrzeby dzielenia się z innymi osobami radości, zainteresowań lub osiągnięć (np. brak pokazywania, przynoszenia lub podkreślania wobec innych osób przedmiotów swego indywidualnego zainteresowania).

Jakościowe nieprawidłowości w porozumiewaniu się przejawiane co najmniej w jednym z następujących obszarów:

  • opóźnienie lub zupełny brak rozwoju mówionego języka, które nie wiążą się z próbą kompensowania za pomocą gestów lub mimiki jako alternatywnego sposobu porozumiewania się (często poprzedzane przez brak komunikatywnego gaworzenia),
  • względny niedostatek inicjatywy i wytrwałości w podejmowaniu wymiany konwersacyjnej (na jakimkolwiek występującym poziomie umiejętności językowych), w której zachodzą zwrotne reakcje na komunikaty innej osoby,
  • stereotypowe i powtarzające się, idiosynkratyczne wykorzystanie słów i wyrażeń,
  • brak spontanicznej różnorodności zabawy w udawanie (“na niby”) lub zabawy naśladującej role społeczne.

Ograniczone, powtarzające się i stereotypowe wzorce zachowania, zainteresowań i aktywności przejawiane w co najmniej jednym z następujących obszarów:

  • pochłonięcie jednym lub liczniejszymi stereotypowymi zainteresowaniami o nieprawidłowej treści i zogniskowaniu, albo jednym lub więcej zainteresowaniami nieprawidłowymi z powodu swej intensywności i ograniczenia, choć nie z powodu treści i zogniskowania,
  • wyraziście kompulsywne przywiązanie do specyficznych, niefunkcjonalnych czynności rutynowych i zrytualizowanych,
  • stereotypowe i powtarzające się manieryzmy ruchowe, obejmujące albo stukanie lub kręcenie palcami, albo złożone ruchy całego ciała,
  • koncentracja na cząstkowych lub niefunkcjonalnych właściwościach przedmiotów, służących do zabawy (jak: ich zapach, odczucie powierzchni lub powodowanego hałasu lub wibracji).

Obrazu klinicznego nie można wyjaśnić innymi odmianami całościowymi zaburzeń rozwojowych, specyficznymi rozwojowymi zaburzeniami rozumienia języka z wtórnymi trudnościami społeczno-emocjonalnymi, reaktywnymi zaburzeniami przywiązania ani zaburzeniem selektywności przywiązania, upośledzeniem umysłowym z pewnymi cechami zaburzeń emocji i zachowania, schizofrenią o niezwykle wczesnym początku, ani zespołem Retta.
 


Nowe kryteria diagnostyczne całościowych zaburzeń rozwojowych, do których należy autyzm, wg klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego - DSM-5


KARTA PRAW OSÓB Z AUTYZMEM

RZECZNIK PRAW OSÓB Z AUTYZMEM

 

Kontakt z Rzecznikiem:

  • droga elektroniczną: rzecznik@synapsis.waw.pl
  • pod numerem telefonu Fundacji Synapsis: (22) 825 07 93
  • listownie:

Rzecznik Osób z Autyzmem 
Porozumienia AUTYZM-POLSKA 
przy Fundacji SYNAPSIS
ul. Ondraszka 3
02-085 Warszawa



Polecamy:



Placówki i organizacje w Małopolsce:

Effatha Sp. z o.o. - Ośrodek dla Osób z Autyzmem

ul. Zacisze 7, 31-156 Kraków

Telefon: +48 12 357 40 51

e-mail: poradnia@autyzm.krakow.pl

www.autyzm.krakow.pl
 

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy pn. „Centrum Autyzmu i całościowych zaburzeń Rozwojowych”
ul. Spadochroniarzy 1, 31-455 Kraków
tel.: +48 12 411 17 22
tel./fax: +48 12 411 19 40
e-mail: sekretariat@centrum-autyzmu.pl
www.centrum-autyzmu.pl

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci Autystycznych „ZACISZE”
ul. Białoprądnicka 34B/10, 31-221 Kraków
e-mail: info@zaciszeautyzmu.pl
www.zaciszeautyzmu.pl

Krajowe Towarzystwo Autyzmu Oddział w Krakowie
al. Grottgera 3, 30-035 Kraków
tel. +48 695 113 326
e-mail: biuro@kta.krakow.pl
www.kta.krakow.pl

Polskie Stowarzyszenie Terapii Behawioralnej
Os. Wysokie 7, 31-819 Kraków
tel./fax: +48 12 642-27-90
e-mail: biuro@pstb.org
www.pstb.org

Stowarzyszenie Na Rzecz Osób z Zespołem Aspergera i Ich Rodzin „Jestem Za”
przy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2 w Krakowie
ul. Siewna 23D
http://www.poradnia2krakow.pl

Niepubliczne Przedszkole "Przystanek Przedszkolak"
ul. Prądnicka 10, 30-002 Kraków
e-mail: biuro@przystanek-przedszkolak.pl
tel. +48 12 633-60-00
tel. kom. +48 667 034 263
http://www.przystanek-przedszkolak.pl

Niepubliczna Szkoła Podstawowa Specjalna dla Dzieci z Zaburzeniami ze Spektrum Autyzmu „Przystanek Szkoła” 
ul. Prądnicka 10, 30-002 Kraków
e-mail: biuro@mcwr.pl
tel. +48 12 633-60-00
tel. kom. +48 667 034 263
http://www.przystanek-szkola.pl

Centrum Terapii PROMITIS

1. Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, NZOZ

ul. Grottgera 1 lok. 3, 30-035 Kraków

tel. +48 12 311 75 12 
tel. kom. +48 791 765 775 

e-mail: krakow@centrum-terapii.pl 

2. Niepubliczny Terapeutyczny Punkt Przedszkolny
ul. Sanocka 1 , 30-620 Kraków
tel. +48 12 311 75 12 
tel. kom. +48 796 090 765 

3. Niepubliczny Terapeutyczny Punkt Przedszkolny

ul. Wyspiańskiego 6a, 30-035 Kraków
tel. +48 12 311 75 12 

tel. kom. +48796 090 765 
http://www.centrum-terapii.pl/krakow/

Chrześcijańskie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych Ich Rodzin i Przyjaciół "Ognisko"

ul. Floriańska 15, 31-019 Kraków

tel. +48 12 423 12 31

faks: +48 12 422 96 38 

e-mail: biuro@ognisko.org.pl
http://www.ognisko.org.pl
 

Środowiskowy Dom Samopomocy „Klub Aktywności”

ul. Aleksandry 1, 30-837 Kraków

tel. 12 658 54 94

e-mail: sds.aleksandry@ognisko.org.pl
http://www.ognisko.org.pl/pl,osrodki,1,Srodowiskowy-dom-samopomocy,-ul.-aleksandry,-krakow.php


Fundacja Wspierania Osób z Zaburzeniami Rozwoju - Od Początku

oś.Bohaterów Września 3a

tel. +48 502 521 495
e-mail: fundacjaodpoczatku@gmail.com

www.odpoczatku.pl

Polskie Towarzystwo Psychoterapii Humanistyczno-Egzystencjalnej 
Klub ZAkładka
ul. Bernardyńska 9/4, 31-069 Kraków
tel. +48 57575654 
e-mail: ptphepolska@ptphe.pl
http://www.ptphe.eu/klub-zakladka/
 

Filia nr 1 Szkoła Podstawowa nr 6
w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowaczym nr 4 w Krakowie
oś. Zielone 28, 31-971 Kraków
tel. +48 12 684 17 72
e-mail: zielonyautyzm@gmail.com

www.zielonyautyzm.pl

Fundacja Pomocy Osobom z Autyzmem „MADA”
Al.Wolności 19, 33-300 Nowy Sącz
tel. +48 18 449 05 10 (w godz. 10.00 – 14.00)

fax. +48 18 541 77 69

email: fundacja@mada.org.pl
www.mada.org.pl

Strefa Terapii i Edukacji Rodzinnej STER

ul. Kordylewskiego 2, 31-542 Kraków
tel. +48 530 369 265, 606 958 203
e-mail: strefaterapii@gmail.com
www.strefaterapii.pl

LOBUS - Pracownia Diagnozy i terapii dziecka
Specjalistyczna Niepubliczna Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna
ul. Billy Wildera nr 14, 34-200 Sucha Beskidzka
tel: +48 608 837 744 , +48 660 826 478
e-mail: pracownialobus@gmail.com
www.pracownialobus.pl